Walters schrijft boek over Jodenvervolging, verzet en spionage in Oldambt

'Jodenvervolging, verzet en spionage in het Oldambt 1940-1945' is het nieuwe boek van Foppe Walters. Hij brengt jaren van onderzoek naar oorlogsgeschiedenis samen in omvangrijke heruitgave. De geschiedenis van de Jodenvervolging, het verzet en de spionage in het Oldambt tijdens de Tweede Wereldoorlog is het onderwerp. De herziene uitgave telt 512 pagina's.

Walters geeft het boek, in samenwerking met Uitgeverij Profiel, in eigen beheer uit. Met deze uitgave brengt Walters zijn eerder in eigen beheer verschenen tweeluik 'Politiecommissaris Van den Hof' en 'het Scholtenhuis uit 2020' opnieuw uit. Deze boeken zijn samengebracht in één band.

Nieuwe editie

Voor deze nieuwe editie heeft hij het oorspronkelijke materiaal grondig bewerkt. Minder relevante informatie is weggelaten, nieuwgevonden gegevens en afbeeldingen zijn toegevoegd en de indeling van de tekst is verbeterd. Ook zijn fouten uit de eerste uitgave gecorrigeerd.

Persoonlijke betrokkenheid

De aanleiding voor het boek ligt in Walters’ persoonlijke betrokkenheid bij de geschiedenis van de oorlog. "Al vanaf mijn jeugd maakte de deportatie van honderden Joden uit het Oldambt diepe indruk op mij. De treinen waarmee Nederlandse Joden naar de vernietigingskampen werden vervoerd, reden destijds door Winschoten, mijn vroegere woonplaats."

Nationaal Archief

Tussen 2017 en 2020 verrichtte Walters intensief onderzoek in het Nationaal Archief in Den Haag. Een belangrijke bron vormden de omvangrijke dossiers van Klaas Coenraad van den Hof, politiechef van Winschoten. Vanuit dit onderzoek kwam een grote hoeveelheid informatie beschikbaar over de gebeurtenissen in het Oldambt en daarbuiten.

Scholtenhuis

"Ik onderzocht daarnaast dossiers van onder anderen functionarissen van het Scholtenhuis, NSB-bestuurders, politieagenten, marechaussees, informanten en verzetsmensen. Ook raadpleegde ik dossiers van belangrijke Duitse en Nederlandse functionarissen die tijdens de bezetting een rol speelden. Met behulp van literatuuronderzoek plaatste ik de gevonden gegevens in hun historische context."

Chronologisch

Het boek beschrijft de gebeurtenissen zoveel mogelijk chronologisch en in de tegenwoordige tijd. Daardoor wordt de lezer stap voor stap meegenomen door de geschiedenis van de bezettingsjaren.
"Naast de Jodenvervolging en het georganiseerde verzet besteed ik uitgebreid aandacht aan de spionagezaken ‘Westen’ en ‘Duits-Nederlandse grens’. Ook de regionale structuur van het verzet komt aan bod, waaronder de Ordedienst en de verbindingen tussen verschillende verzetsgroepen en districten in Oost-Groningen."

Terugblik en conclusies

Bijzonder zijn de hoofdstukken waarin wordt beschreven wat er na de oorlog met verschillende betrokkenen gebeurde. "In Overlevenden en terugkeer, Hoe ging het verder met… en Berechtingen worden de latere lotgevallen van diverse personen beschreven. Het boek sluit af met een terugblik en conclusies, gevolgd door een overzicht van de namen en deportatiedata van de omgebrachte Joden uit het Oldambt."

Geschiedschrijving

"Met mijn onderzoek wilde ik een bijdrage leveren aan de geschiedschrijving over de oorlog in het Oldambt. Volgens mij is er weliswaar veel gepubliceerd over de Jodenvervolging en het verzet in de provincie Groningen, maar bleef de specifieke geschiedenis van het Oldambt onderbelicht."

Foppe Walters besteedt in zijn boek ook aandacht aan de overval op het politiebureau van Veendam:

Een week nadat Wiersema in het huis van het echtpaar Bruggema door Lehnhoff werd verhoord, wordt Wiersema’s medewerker Werkman uit Muntendam tijdens een razzia opgepakt. Omdat hij dertig bonkaarten bij zich heeft, wordt hij opgesloten in een cel van het politiebureau in Veendam. Zodra Wiersema hiervan hoort, gaat hij over tot actie. Met zijn helpers K. Smit, H. Ottevanger en K. de Jonge gaat hij ’s avonds om halfacht naar het bureau. Ze zijn in het bezit van twee geladen pistolen en van twee pistolen die niet geladen zijn. Bij toeval is er op dat moment maar één politieagent aanwezig. Hij wordt overmeesterd en ontwapend. Werkman wordt bevrijd en de politieagent in de cel opgesloten. De heer Berend Enjes, conciërge op het gemeentehuis van Veendam, heeft op een afgesproken plek een fiets klaargezet waarop Werkman kan vluchten. Enjes speelt een veelzijdige rol in het Veendammer verzet. Hij heeft een joods dienstmeisje in huis, zorgt voor gemeentestempels en persoonsbewijzen en biedt onderdak aan vele onderduikers, onder hen Van Til en een Engelse piloot.        

'Jodenvervolging, verzet en spionage in het Oldambt 1940-1945' kost 29 euro. Het boek kan bij Foppe Walters worden aangevraagd door een e-mail te sturen naar walters1@planet.nl. Het boek is ook is het verkrijgbaar bij Bruna Nieborg in Winschoten en Boekhandel Godert Walter in Groningen.