Bert van Vondel (68) overleden: paradijsvogel onder de grijze mussen

Bert van Vondel (68) uit Winschoten is afgelopen zaterdag overleden aan de gevolgen van kanker. Met zijn overlijden verliest Groningen een markante, eigenzinnige en onvergetelijke persoonlijkheid. Van Vondel was publicist, uitgever, schrijver, vreesactivist en bovenal een vrij denker. Iemand die zijn leven lang bleef zoeken, vragen stellen en anderen aanspoorde hetzelfde te doen. 

'Niet ná-denken, maar zélf denken', was niet alleen zijn overtuiging, maar ook de rode draad door zijn leven.

Johan Poppenprijs

Veel mensen leerden Bert als ondernemer kennen via Uitgeverij & Drukkerij Tellerlikker, waarmee hij de Groninger streektaal en later ook andere dialecten op eigenzinnige wijze onder de aandacht bracht met kaarten en kalenders. In 1994 ontving hij hiervoor de Johan Poppenprijs, een lokale onderscheiding voor inwoners die zich inzetten voor de Winschoter samenleving.

Idealist

"U bent niet alleen een jonge ondernemer, maar ook een idealist, iemand die niet wacht tot dromen uitkomen, u helpt het lot een handje. U verovert Groningen en de rest van de wereld met leuke, malle vindingrijke en aansprekende teksten. Dit is de gelegenheid dat wij als Winschoters trots zijn op een stadsgenoot als u", vertelde Wiebe Klijnstra, voorzitter van de Johan Poppen Prijs.

Popko

Bert was ook de geestelijk vader van het boertje Popko, dat van 1995 tot 2010 het beeldmerk van de Winschoter jaarmarkt Adrillen was en later uitgroeide tot een herkenbaar symbool voor de Groninger taal en cultuur. Met Popko gaf Bert op geheel eigen wijze een gezicht aan Stad en Ommeland: eigenzinnig, nuchter, trots en met humor.

Streekcultuur

Zijn liefde voor streekcultuur kwam ook terug in kleinere, bijna vergeten tradities. Vanuit zijn fascinatie voor geschiedenis, symboliek en koken zette hij zich in voor het behoud van de Westerleese kers en blies hij de Groninger poffert nieuw leven in. Voor Bert was de poffert meer dan alleen een streekgerecht; het symboliseerde verbinding, hoop en saamhorigheid. Precies de waarden die zijn leven lang centraal hebben gestaan.

Columns

Bert stond bekend om zijn columns, boeken, gastlessen, lezingen en de vele gesprekken die met hem nooit oppervlakkig waren. Hij sprak over geschied-en-is, oorlog, politiek, natuur, menselijkheid en verbinding; altijd bevlogen, kritisch en vanuit een diep geloof in de kracht van het vrije woord. Velen weten nog hoe het gesprek met Bert altijd inhoudelijk en verdiepend was en hoe leerlingen tijdens zijn gastlessen 'aan zijn lippen hingen'.

Geliefd én uitgesproken

Bert was geliefd én uitgesproken. Hij durfde tegen de stroom in te denken en liet zich niet in hokjes plaatsen. De vele reacties op zijn overlijden laten zien hoeveel mensen zich door hem gezien, geraakt of geïnspireerd voelden. Vrienden, familie, bekenden en lezers herinneren hem als een warm, moedig en authentiek mens, een verhalenverteller met humor, belezenheid en een ontembare nieuwsgierigheid. Voor velen was hij een stabiele factor, een inspirator, een paradijsvogel onder de grijze mussen.

Bleef zichzelf

Ook in zijn laatste periode bleef Bert zichzelf. Open, moedig en met aandacht voor de mensen om hem heen; hij stond zelfs nog tot het einde toe klaar voor anderen. Ondanks ziekte en lichamelijke achteruitgang bleef zijn geest sterk en scherp. Hij sprak met liefde over de mensen die hem omringden en voelde zich, zoals hij zelf zei, 'een bevoorrecht mens'. Voor zijn partner Esther was Bert haar grote liefde. Voor zijn (stief)kinderen was hij een liefdevolle vader.

Verteller

Bert van Vondel werd op 22 november 1957 geboren in Veendam en groeide op in Winschoten. In zijn leven werkte hij onder meer als drukker, kok, bakker, uitgever en schrijver, maar boven alles bleef hij een verteller, een cultuurdrager en een man die anderen (zelf) wilde laten denken.

Afscheid

Het afscheid van Bert is morgen om 10.30 uur in de Vennekerk in Winschoten. De begrafenis vindt aansluitend in besloten kring plaats. Een condoleanceregister is fysiek en digitaal beschikbaar.

Tekst: Rob en Anna van Vondel.