Stichting Uit met Autisme wint zaak tegen attractiepark Bellewaerde

Stichting Uit met Autisme van Romano Sandee uit Muntendam heeft de zaak tegen attractiepark Bellewaerde in het Belgische Ieper gewonnen. De Geschillenkamer van het Vlaams Mensenrechteninstituut vindt dat attractiepark Bellewaerde personen met autisme heeft gediscrimineerd door hen uitsluitend mét begeleider toegang te geven tot prikkelarme wachtrijen. 

Dit oordeel volgt op een hoorzitting die 18 december plaatsvond, waarbij beide partijen hun standpunt hebben toegelicht.

Geschillenkamer

De Geschillenkamer stelt, aldus Sandee, vast dat Bellewaerde niet heeft aangetoond dat zelfstandig gebruik van prikkelarme wachtrijen een veiligheidsrisico vormt of een onevenredige belasting voor personeel of organisatie zou betekenen. "De aangehaalde incidenten zijn onvoldoende onderbouwd en niet gerelateerd aan wachtrijen. Integendeel: de Geschillenkamer acht het aannemelijk dat de gevraagde aanpassing juist kan bijdragen aan de veiligheid in het park."

Maatregel

Om de vastgestelde discriminatie te beëindigen beveelt de Geschillenkamer aan als individuele maatregel: de klager toe te staan met zijn Autipas zelfstandig gebruik te maken van prikkelarme wachtrijen. En als structurele maatregel: personen met autisme ook zonder begeleider toegang te geven tot prikkelarme wachtrijen wanneer zij aangeven zelfstandig het park te kunnen bezoeken, bijvoorbeeld via een systeem met verschillende polsbandjes.

College voor de Rechten van de Mens

De Belgische uitspraak sluit aan bij een duidelijke lijn in Nederland. Het College voor de Rechten van de Mens oordeelde eerder in oordeel 2024-61 en oordeel 2025-129 dat vergelijkbaar beleid bij attractieparken neerkomt op verboden onderscheid op grond van handicap of chronische ziekte. De huidige uitspraak bevestigt dat deze mensenrechtelijke norm grensoverschrijdend consistent wordt toegepast.

Aannames

Romano Sandee: "Deze uitspraak bevestigt dat redelijke aanpassingen niet mogen worden geweigerd op basis van aannames. Autonomie en gelijkwaardige toegang zijn geen gunst, maar een recht."

Relevant

De uitspraak is, aldus de Muntendammer, relevant voor alle attractieparken en vrijetijdslocaties. "Wanneer een aanpassing wordt geweigerd, rust de bewijslast bij de locatie om objectief aan te tonen dat sprake is van een onevenredige belasting. Zonder die onderbouwing is weigering niet toegestaan."

Plopsa

Eind vorig jaar won de stichting een soortgelijke zaak tegen Plopsa Indoor Coevorden. Het Drentse bedrijf kondigde tijdens de zitting aan dat het beleid per 1 januari 2026 wordt aangepast. Vanaf die datum zouden bezoekers met een beperking in alle Plopsa-parken in Nederland, België en Duitsland zelfstandig gebruik kunnen maken van de prikkelarme wachtrij, zonder verplichte begeleider en zonder extra kosten. Stichting Uit met Autisme bracht op 7 januari een bezoek aan Plopsa Indoor Coevorden.

Sandee: "Daar bleek dat zelfstandige toegang via de prikkelarme/alternatieve route niet mogelijk was. Een medewerkster gaf aan dat men 'er druk mee bezig is', dat de bedoeling was om per 1 januari te starten, maar dat onduidelijk is wanneer dit zal ingaan. In een reactie op 25 januari gaf Plopsa aan dat verdere afstemming met externe partijen nodig is en dat de complexiteit meer tijd vraagt. Een nieuwe datum of tijdelijke regeling wordt niet genoemd."

Eerder bericht: Stichting van Autisme van Romano Sandee wint zaak van Plopsa